Jak rozwija się mózg niemowlęcia

2017-03-17
Jak rozwija się mózg niemowlęcia Nowe wyniki badań nad rozwojem mózgu niemowląt pokazują, że rodzice mogą mieć wielki wpływ na inteligencję swych dzieci. W okresie niemowlęctwa mózg rozwija się intensywniej niż w jakimkolwiek innym czasie. Podwaja swoją objętość i osiąga przed upływem pierwszego roku życia około 60 proc. wielkości mózgu człowieka dorosłego. Gdy się rozwija, komórki nerwowe, zwane neuronami, namnażają się, tworząc przypominające długie na kilometry i splątane przewody elektryczne. Większość z nich tuż po urodzeniu nie jest ze sobą połączona. W pierwszym roku życia neurony rosną, zaczynają lepiej funkcjonować i łączą się ze sobą w sieci, umożliwiając niemowlęciu myślenie oraz wykonywanie wielu innych czynności.

Jak funkcjonują sieci neuronowe? Wypustki każdego neuronu przypominają macki, które łączą się z innymi neuronami. Podczas rozwoju młodego systemu nerwowego zachodzą dwa istotne procesy: po pierwsze, wzrasta liczba połączeń pomiędzy neuronami, a po drugie, każdy neuron pokrywa się otoczką mielinową, która sprawia, że informacje przesyłane są szybciej, a pełniąc funkcję izolatora, zapobiega dodatkowo zwarciom. Nowa, fascynująca dziedzina nauki zwana neurobiologią mówi nam w istocie, że im więcej połączeń powstanie pomiędzy komórkami nerwowymi, tym inteligentniejszy będzie mózg dziecka.

UWAGA

Wychowywanie inteligentnych dzieci zasadniczo oznacza wspieranie rozwijającego się mózgu od najwcześniejszych chwil w tworzeniu odpowiednich połączeń nerwowych.

Dzięki zewnętrznym bodźcom komórki nerwowe rosną i coraz efektywnej łączą się ze sobą. Na przykład gdy niemowlę widzi twarz matki lub ojca, to włókna nerwów wzrokowych przesyłają ten obraz do obszaru mózgu, który przetwarza informacje wzrokowe, i niemowlę zapamiętuje wygląd twarzy rodzica. Jej powtarzający się widok pobudza w niemowlęciu chęć reakcji. W wyniku tego widok twarzy rodzica zaczyna działać jak bodziec, który powoduje, że obszar mózgu odpowiedzialny za wrażenia wzrokowe przesyła informacje do kory ruchowej mózgu, kontrolującej mięśnie twarzy niemowlęcia, czego rezultatem jest pełen uwielbienia uśmiech. W dalszym procesie rozwoju układu nerwowego powstają połączenia z kolejnymi obszarami ruchowymi. Dzięki nim niemowlę potrafi w końcu wyciągnąć ręce i dotknąć nimi twarzy matki lub ojca. Morał tej neurobiologicznej opowiastki brzmi, że im więcej zachodzi interakcji z otoczeniem, tym więcej połączeń nerwowych powstaje w mózgu niemowlęcia.

Jako rodzic masz wpływ na rozwój mózgu twojego dziecka. Podczas ostatniej dekady nowe, fascynujące badania pozwoliły rodzicom oraz osobom zawodowo zajmującym się niemowlętami dogłębniej zrozumieć, w jaki sposób się rozwija niemowlęcy mózg. Wcześniej uważano go za coś w rodzaju windy, której drzwi automatycznie się otwierały na kolejnych piętrach, wpuszczając do środka nowe umiejętności. Uważano, że jeśli zapewnimy niemowlęciu w wystarczającym zakresie pielęgnację, opiekę medyczną oraz żywienie, to jego mózg będzie się rozwijał, a ono samo będzie przechodziło kolejne stadia w tempie nadawanym zarówno przez naturę (odziedziczone geny), jak i wychowanie (zachowania rodziców oraz bodźce edukacyjne).

Na rozwój mózgu niemowlęcia wpływa wzajemne oddziaływanie natury i wychowania. Mimo że ta uproszczona wizja rozwoju niemowlęcego mózgu jest po części prawdziwa, to nie jest ona kompletna. Choć prawdą jest, że potencjał każdego niemowlęcia uwarunkowany jest genetycznie, to stopień, w jakim uda mu się ów potencjał wykorzystać, uzależniony jest ściśle od tego, w jaki sposób reaguje na niego jego otoczenie. Używając porównania z windą, niemowlę dociera na kolejne piętra rozwojowe, dysponując już pewnymi zdolnościami. To, w jaki sposób rozwiną się one w umiejętności, uwarunkowane jest przez interakcję z otoczeniem, w którym zapewniona mu zostaje opieka na danym piętrze. Jeśli ta interakcja odpowiada potrzebom dziecka i je wzbogaca, to niemowlę wsiada z powrotem do windy, wyposażone w kolejne umiejętności, a jazda w górę na następne piętro przebiega bardziej komfortowo. Ponieważ niemowlę dociera tam, dysponując większymi umiejętnościami, interakcja na wyższym poziomie będzie jeszcze bardziej satysfakcjonująca.

William Sears

Tekst ukazał się na pierwotnie na portalu askdrsears.com Tłumaczenie za zgodą Autorów.
(c) Polish translation by Wydawnictwo Mamania. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel